Santes Dwynwen

Dydd Santes Dwynwen Hapus!

25ain Ionawr, diwrnod pwysig iawn i holl gariadon Cymru. Santes Dwynwen yw nawddsant cariadon Cymru. Ychydig fel Dydd Sant Ffolant, ond os ydych chi'n Gymro/Cymraes (neu'n dyheu am fod) mae'n gymaint gwell.

Diwrnod mwyaf rhamantus y flwyddyn yng Nghymru (nid Noson Burns yw hi – sy'n disgyn ar yr un diwrnod!)
Gallwch gyfnewid cardiau ac anrhegion.
Neu ddifetha eich hunain â phryd arbennig, neu ewch am dro rhamantus, neu beth am gerfio llwy garu
Neu, yn anad dim, mynnwch gwtsh o flaen tanllwyth o dân!

Felly, pwy oedd Dwynwen a pham ei bod hi'n santes?
Roedd Dwynwen yn dywysoges a oedd yn byw yn y 5ed ganrif ac a oedd o bell ffordd, yr harddaf o 24 merch y Brenin Brychan Brycheiniog. Roedd hi'n byw yn yr hyn sydd bellach yn Fannau Brycheiniog. Mae'r ddelwedd isod yn rhoi awgrym o sut y gallai Dwynwen fod wedi edrych.

Yn anffodus, roedd Dwynwen yn anlwcus o ran cariad. Roedd hi wedi syrthio mewn cariad â dyn golygus o'r enw Maelon Dafodrill o ogledd Cymru. Fodd bynnag, roedd gan ei thad, y brenin, gynlluniau eraill ar ei chyfer ac roedd am iddi briodi tywysog pwysig. Gwrthododd, ac nid oedd Maelon yn deall ac aeth yn ddig (cymaint felly fel bod Duw wedi ei droi'n flocyn o iâ!)

Beth oedd hi am ei wneud?
Yn ei hanobaith, ymddangosodd angel a chynnig tri dymuniad iddi (yn union fel yr holl straeon gorau!). Gofynnodd Dwynwen:
Bod Maelon yn cael ei ddadmer o'r blocyn o iâ
Bod Duw yn helpu pob gwir gariadon ac (yn fwyaf rhyfedd)
Ei thrydydd dymuniad oedd na fyddai hi byth yn priodi!

Rhoddodd yr angel ei thri dymuniad iddi. Felly, aeth Dwynwen yn lleian a theithio ar hyd a lled Cymru gan sefydlu cymunedau eglwysig. Pan gyrhaeddodd ynys fechan oddi ar arfordir Ynys Môn, sylweddolodd mai dyma oedd ei chartref i fod.

Sefydlodd leiandy ar yr ynys, a byw weddill ei bywyd ar ei phen ei hun mewn gweddi. Mae hi wedi'i chladdu yn y fynwent sy'n cario ei henw, Santes Dwynwen yn Llanddwynwen ar Ynys Môn. Fe'i cyhoeddwyd yn santes yn yr Oesoedd Canol, ond dim ond yn y 1960au y daethom i werthfawrogi ei phwysigrwydd.

Os ydych chi'n chwilio am bererindod, ni allech ofyn am gyrchfan well. Ond byddwch yn ofalus, nid yw'r eglwys ar ynys, dim ond pentir anghysbell (ac eithrio pan fo llanw uchel), ym mhen draw de-orllewin ynys Môn.

Felly, beth sydd gan Ddydd Santes Dwynwen i'w wneud â'r Eglwys Newydd? Dim llawer ar wahân mai hi yw nawddsant ein cariadon, a hefyd bod hyn yn cyd-daro â fy mhen-blwydd! Pen-blwydd hapus Nigel!

  Back