Hanes Yr Eglwys Newydd Cymru
Amser Dathlu
Os ydych chi wedi dyfalbarhau gyda'r blog yma ers mis Ebrill 2021, gallwch nawr ddathlu wrth gyrraedd y pwynt hanner ffordd yn y gyfres hon o bethau nad oeddech chi (mae'n debyg) yn eu gwybod am Yr Eglwys Newydd!
Roedd Eitem 1 i gyd am y goeden hynaf (sydd yn dal ar ei thraed) yn y pentref. Ar hyd y daith rydym wedi edrych ar deuluoedd Pensiynwr Chelsea yn y 1860au, hen dafarndai, adeiladwyr lleol, a rhai enwogion lleol o ddyddiau a fu.
Ry'n ni wedi galw i mewn i lefydd ac enwau lleol, ac ar deuluoedd enwog. Rydym hyd yn oed wedi ystyried sut allai'r pentref fod wedi bod yn y gorffennol (hyd yn oed y gorffennol pell).
Mae cymaint wedi ei ddarganfod, a dwi wedi dysgu swm anhygoel o'r adborth gwych sydd wedi cael ei gynhyrchu dros y flwyddyn ac ychydig diwethaf.
A dim ond hanner ffordd ydyn ni o hyd! Mae cymaint mwy i'w ddarganfod.
Mae'n dechrau gwawrio arna yr hyn sy'n gwneud pentref? Mae'n amlwg mai ei hanes yw hwnnw, y dreftadaeth sydd wedi goroesi a'r holl gleisiau a'r crafiadau y mae'r pentref wedi gorfod ymgodymu â nhw dros y 1,000 o flynyddoedd diwethaf. Ond cymaint mwy na hyn; y bobl, y cymeriadau a'u gwaddol sy'n rhoi’r cerrig i’r adeilad.
Ond nid yw hanes yn hynafol nac yn llychlyd, rydym yn byw drwyddo hyd yn oed nawr, Covid, gwrthdaro Wcráin, hyd yn oed ein hargyfwng costau byw presennol. Ni yw 'hanes'. Ni yw'r Eglwys Newydd.
Ac mae angen i ni ei gofnodi. Mae dyletswydd arnom i wneud hynny ar gyfer pawb a fydd yn ein dilyn yn y 1,000+ blynyddoedd i ddod!
O! A dwi newydd gofio, mae 'na ddathliad arall y penwythnos yma hefyd. Pen-blwydd platinwm Elizabeth II yn esgyn i'r orsedd, 70 mlynedd yn ôl. Mae gen i fwg Tseina a roddwyd i mi o hyd pan ddechreuais i'r ysgol yn dathlu coroni'r frenhines ym mis Mehefin 1953. Dwi'n synnu ac wrth fy modd bod y mwg wedi goroesi cymaint o symudiadau tŷ a sesiynau glanhau ar droad y gwanwyn! Mae gennym hefyd gwpan tunplat (wedi'i ddifrodi ychydig) dyddiedig 1837 gyda delwedd o’r Frenhines Fictoria arno (ddim yn siŵr o ble y daeth hwnnw). Roedd hwn i ddathlu ei hesgynaid ar 20fed Mehefin y flwyddyn honno, 185 mlynedd yn ôl.
Tybed sut fyddai'r Eglwys Newydd wedi dathlu bryd hynny? A thybed sut fydd y pentref yn dathlu ein digwyddiadau arbennig ni yn y dyfodol, mwy fyth o wyliau banc?
Beth bynnag, dathliadau hapus!
English
Cymraeg